Tasarım Öğrenme

@Jakobiyan Blender için öğrenme eğrisi düşük derler zaten kendini suçlama. Genelde kısayollarla, klavyeyle çalışmayı öğrenince normal programlardan bile kolay diyorlar. Ben de sizin gibi alışamayanlardanım Blender'a. 

3d programların hepsi hemen hemene aynı şeyi yapıyor fakat aralarında makineye, mimariye, organiğe göre özelleştirmeler var. O yüzden farklı farklı görünebiliyorlar. 3d yazıcıda bir şeyler basacağını farzederek fusion 360 öneririm. Onun bireysel kullanıcı falan deyip lisansını uzatabiliyorlardı diye hatırımda kalmış. autodesk'in 3ds max ürününe falan da 30 gün deneme süresi olarak göz atabilirsin. 

Autodesk Inventor: Makine parçası çizim programı. Ama asıl gücü seri üretime özelleştirilmiş olmasından kaynaklıdır. Basit peçetelik çizmek için çok büyük kalır. 😂😂

Autodesk fusion 360: Imvdntorün lite versiyonu aslında. 

Solidworks: Aynı şekilde makine parçası çizimi programı. 

Bu üçü parametriktir. Herşeyi makine parçası olarak algılar. örneğin et kalınlığını verdikten sonra katı model ilkesine aykırı bir şey yaparsan anında hata verirler. 

Autodesk 3ds max: Her şeyi çizersin. Paramettik değildir. Yani kafana göre çizsen de hata vermez. Ürün ağacı mantığı yoktur. Ama render dediğimiz kaplama, ışık, doku, gerçekçilik konusunda aşırı başarılıdır. Animasyon yapma gibi gelişmiş özellikleri vardır. 

Ben basit parçalar çizeceğim dersen fusion 360 harici diğerlerini salla gitsin. Blender bence öğren çünkü ücretsiz. Thinker cad ücretsiz olması lazım. Ona da bakabilirsin. 

Öğrenme olarak kimi deneye deneye öğrenmeyi sever kimi videolarla eğitim serileriyle. Ben yerinizde olsam eğitim serilerini tercih ederim youtube'da. zaten çok fazla haşır neşir olunca eğitim serileri daha çok hangi buton nerde olayına dönüyor.

Tinkercad, fusion, solid, inventor gibi programlarda işe hep önce 2d çizim yaparak başlarsın. bir kare çizersin. sonra bunu yükselt dersin küp olur. Bir dişlinin kesitini çizersin sonra yükselt dersin dişli olur. Aynı mantık 3ds max, blender gibi programlarda da vardır ama bu programlarda hazır bir küp, silindir, küre gibi şeyler koyarak da başlayabilirsin modellemeye. parametrik modellemede hep önce bir yüzey seçilir 3 boyutlu uzay ortamında. ben ön görünüşten başlayacağım ya da üat görünüşten başlayacağım diye. 3ds max, blender gibi programlarda bu zorunluluk pek yoktur.  

Örneğin bir çay bardağa karşıdan baktığını düşün. dikine bir ovallik var. bunu çizip etrafında döndür deyince bardak şekli oluyor. 3ds max'de lathe diyorlar, solidworks'te revolve. Yarım daire çizip döndürerek küre, yarım küre gibi şeyler yapabilirsin. 

Bir kare çizip z aksında yukarı doğru yükseltmeye extrude diyorlar. Bu yöntemle autocad'den bir binanın planını alıp duvarları da oluşturabilirsin, bir aluminyum profilin yan kesitini yükseltip örneğin led profili de çizebilirsin, Girintili çıkıntılı bir makine parçası da çizebilirsin. 

Bir kutu çizdin. Özellikle 3d printerı olanlar modelleme yaparken kenarları ovalleştirir. Bunun sebebi baskı sırasında stres yükünden dolayı kutu vb. modellerin tablaya yapışan tarafı yukarı doğru kalkabilir. Bu ihtimali azaltmak için köşeler yuvarlatılır. E tabii ki bir de estetik görüntü için yapılır. Bir kare genelde tam kare çizilmez. kenarlara ovallik verilir. solidworks içinde radius, 3ds max içinde smooth ya da fillet gibi komutlarla yapılır.

Fusion, solid gibi programlarda bir de iç boşluk çıkartma vardır. bir küp çizdin. sadece üst yüzeyini seçip 2mm yazdığında sana tabanı ve bütün duvarları 2 mm et kalınlığında içi boş bir kutu verir.  

Birbirinden eklemeli çıkarmalı işlemler var. bir ev modellerken 3ds max'de boolean ile pencere boşluğu da yapabilirsin ya da bir dişlinin üstüne gireceği yuva için silindir çizip ikisini birleştir de diyebilirsin. 

Extude'un tersi bir de keserek çıkartma olayı var. Aslında yukardaki gibi çıkarma işlemi fakat yukardakinde iki objeyi birbirinden çıkarırken keserek extrude etme işinde modelin bir yüzeyini seçip o yüzeyin derinliği boyunca kesme işlemi yapıyor. Örneğin sıfırdan bir dişli çizdin. ortasına mil geçirmek için delik açman lazım. Yüzeyi seç, daireyi çiz ve keserek extrude et. boşluk oluşur. Bu komut genelde, solid, inventor, fusion 360'da çok kullanılır. 

3ds max içinde poligon modelleme mantığı çok yaygındır. bir küp düşün. küpün her yüzeyine face denir. iki yüzeyin birleştiği kenara edge denir. küpün bir yüzeyi aslında karedir. ve bir kare iki üçgenden oluşur. Polygon modellemede sana kolaylık olsun diye iki üçgrni birleştirip sana kare şeklinde gösterir ve bu kareye poligon der. O bir adet üçgeni oluşturmak için de 3 noktaya ihtiyacın var. İşte bu her noktaya vertex denir. 

Bu paragraf önemli. Fusion 360 ve diğer saydığım iki program yüzeyi seç, bir şeyler çiz, döndür ya da extrude et, ya da radius ver gibi işlemlere unsur denilir genelde. (solid de özellikle unsur denir.) 3ds max'de ise bu işlemlerin yapıldığı yer modifiers sekmesidir. Tinkercad gibi programlar daha çok fusion 360 gibi mantıktadır. Neden böyle peki? Bu ihtiyaçlardan kaynaklı biraz da. Fusion 360, inventor, solid gibi programlar makine endüstrisinde kullanılır daha çok. Bu da bol bol çizdim ürettim olmadı şurasını değiştireyim gibi işlemler demektir. Bu yüzden bu programlarda ürün ağacı mantığı vardır. Örneğin bir kutu yaptın. Vida deliği küçük geldi. Bunun için vida deliğini keserek ekstrude ettiğin unsuru bulup sayıyı değiştirmeyen yeterlidir. Hatta fusion 360'da var mı bilmiyorum ama inventor ve solidworks'de hazır vida deliği komutları vardır. Parametrik bu demek zaten. Hem her şey milimetrik ama üretim endüstrisine yönelik bir yandan da.

3ds max, Blender gibi programlar ise imalat endüstrisinden ziyade sunum, animasyon yapımı, karakter modellemesi gibi şeylere yatkındır. Elbette çok istersen bir led spotun kasasını solidworks yerine 3ds max'de de modellersin. Hatta yapanları da gördüm. Çok da abes bir şey değil yani. Sadece Blender, 3ds max gibi programlarda modifierlar ile çalışırsın ama solid, inventor, fusion 360 gibi programlarda ürün ağacı ya da unsur ağacı denilen mantıkla çalışırsın. modifierslar da model altında istendiğinde gidip değiştirebilir. 

Bir de her iki program cinsinde de olan yüzey modelleme deniken bir şey vardır ve ileri seviye sayılır görece. Daha çok örneğin bir mouse yüzeyi çizmek gibi eğrili yüzeyler için kullanılır. Bütün olayı aslında extrude edilerek derinlik verilmeden işlem yapılmasıdır. Bunu öğrendiğinde zaten ileri seviye kullanıcı olmuş olursun. Bu yüzden buna hemen geçme. Çoğu durumda katı modelleme ilk başta işini görecek zaten. 

Karakter modellemesi dediğimiz insan, yaratık, figür gibi modellemelere organik modelleme denilir. 3ds max, blender, z brush gibi programlar uygundur. Organik modellemeye ait araçlar vardır. Brush/fırça mantığı işler. O konuda bilgim olmadığı için girmeyeceğim. Hoş artık karakter modellemeye de ihtiyaç kalmadı. Mesh ai gibi siteler çat diye üretebiliyor. Tabii ki profesyonel kullanımda hala piti piti insanlar kendi karakterlerini geleneksel yöntemle üretiyordur herhalde bilmiyorum. Disney, mesh.ai açıp oraya "draw a cute mouse" yazıyor mu bilmiyorum. 😂😂 

Hızımı alamadım. Birkaç şey daha yazayım. Solid, inventor ve muhtemelen fusion 360'da da yeni dosya dediğinde senden bir seçenek ister. Parça mı çizeceksin, çizdiğin parçaları montajlayacak mısın yoksa parça veya montajın teknik resmini mi alacaksın? Aslında yukarda sadece parça çizmeyi anlattım. Bir de teknik resim ve montajlama var. Hatta bir de sunum kısmı var. Hani firmaların yaptığı montaj videoları var ya onlar işte. Ama bu konuda benim de setaylı anlatacak bilgim yok. İhtiyacım olup kullanmadım. Bu parametrik programlarda fusion 360, thinkercad gibi lite versiyonlar hariç diğer kapsamlılarda stres analizi, simülasyon, sac bükme, profil çizme gibi envai çeşit şeyler de var. Hepsi tamamen endüstri ihtiyaçları için. Elektrik bölümü, pcb bölümü daha neler neler. Hazır dişli kütüphaneleri, vida, somun, pul, rulman kütüphaneleri vb. Tabi fiyatları da bu yüzden tuzlu. 😂

Blender 3ds max gibi programlarda da örneğin bir karaktere iskelet giydirme var. Bone system diye geçiyordu yanılmıyorsam. Aslında oyunlarda, filmlerde falan o kemik sistemi hareket ettiriliyor görmüşsündür muhtemelen. Atıyorum bir yatağın üzerine dağınık bir çarşaf koyacaksın. Yukardan çarşafı yatağın üzerine bırakıyorsun ve kendisi dağınık çarşaf görüntüsünü oluşturuyor. Aynı olayla yastık falan da modelliyorlar. 

Dedim ya her 3d programın kendini özelleştirdiği bir yer var. Marvelous designer var mesela. Oyun, tekstil, animasyon falan hepsi için kıyafet üretmek için kullanılıyor. İnternetten videolarını izle çok eğlenceli. abir terzi gibi parçaları çizip dikiyorsun. Çanta falan da yapılıyor. Hatta karakterlerin üzerine giydirip defile animasyonu falan yapabiliyorsun. Çok acayip eğlencelidir. 

3ds max, blender içinde render sistemi çok gelişmiştir. Render sistemi şudur. Bir modeli oluşturduktan sonra bu plastik mi, demir mi, cam mı onu ayarlıyorsun. Ve gerçek dünya fiziği kullanır genelde. Sonra etrafa ışıklar yerleştirirsin. Hatta philips gibi firmaların armatürlerini bile koyabilirsin. ies dosyalarıdır. Sonra oluşturacağın video ya da fotoğraf için kamera koyarsın. Gerçek bir kamera nasıl kullanıyorsan bütün gerçek ayarlar vardır. En son kalite ayarlarını yaparsın ve render tuşuna basarsın. Genelde 3ds max'in kendi render motoru tırttır. Vray, corona gibi render motorları kullanılır. Ama ilginç bir şekilde mimarların artık video için kare kare render almasına da gerek kalmadı. Bie kare kaliteli render alıp kalanını ai'e video yaptırmak çok daha kısa sürer mantıken. 

Parametrik prıgranlarda render yok mu? elbette var. Gerçekçi görüntüler alabilirsin. Ama tamamen hazır material ve sahne dosyaları vardır. Çok detaylı uğraşmazsın. Detaylı uğraşacağım dersen paket programın içinde ayrı alt programlar vardır. Ama çoğu kez gerek olmaz. En azından benim için. 😂

 Aşağı iki render bıraktım. Lamba kasasınu solidworks ile çizdim. Parçalar ayrı ayrı çizilip montajlandı ve render alındı. 

Diğeri 3ds max maceram. Koltuk berbat modellendi. Ama genel ambiansını seviyorum. Senelerdir ben de elimi sürmedin 3ds max'e. 

Her iki tip programda da snap ya da yakalama diye geçen bir özellik var. Çoğu kez solid, fusion gibi programlarda 2d çizimi yaparken, blender 3ds max de gem çizimi yaparken hem de parçaları birbirine tuttururken kafana göre bir yerinden tutup çekemiyorsun ya da koyamıyorsun. Örneğin bir çizginin ortasına dik bir çizgi koyarken görmen lazım. ya da sistemin otomatik yakalaması lazım. Adobe illustratörde de vardır bilirsin. Aynı mantık bu programlarda da var. 

Ayrıca bu programların parametrik olanlarında ilişkiler var. Yani bir çizginin başlangıcını bir dairenin merkezine tutturduysan onu ordan başka yere çekemezsin. Ama dairenin bir kısıtı yoksa daireyi oynatırsın. 3ds max, blender gibi programlarda da var bu durum. Ama ben çizgilerden çok model parçalarında kullanıldığını gördüm. Örneğin bir uçağın pervanesini uçağa tutturursun. pervaneyi uçaktan ayıramazsın ama uçağa bir uçma animasyonu verebilirsin. Pervaneye de ayrı bir dönme animasyonu verirsin. Solid, inventor gibi programda ise buna montaj ilişkikeri deniliyor. Örneğin dişlileri birbirine tutturursun. ya da aşağıdaki lamba gibi gövdeye ayağı tutturursun.