Under Extrusion Nedir? Az Filament Akışı Nedenleri ve Çözümleri (2026)

Under extrusion, 3D yazıcınızın gerektiğinden az filament çıkarması durumudur. Sonuç olarak baskılarınızda boşluklar, zayıf katmanlar ve dağılmış yüzeyler oluşur. Layer shifting ile birlikte en sık karşılaşılan sorunlardan biridir.

Bu rehberde under extrusion'ın tüm nedenlerini ve çözümlerini adım adım ele alacağız.

Under Extrusion Nasıl Görünür?

Baskınızda şunları görüyorsanız under extrusion yaşıyorsunuzdur:

• Katmanlar arasında boşluklar veya delikler
• Baskı yüzeyinde pürüzlü, dağınık görünüm
• İnce ve zayıf duvarlar
• Baskının belirli bölümlerinde "eksik" görünen alanlar
• Infill'in düzgün dolmaması

İpucu: Under extrusion'ı stringing (ip çekme) ile karıştırmayın. Stringing'de fazla filament vardır, under extrusion'da ise az.

Under Extrusion Nedenleri ve Çözümleri

1. Tıkalı veya Kısmi Tıkalı Nozzle

En yaygın neden. Nozzle içinde kalan yanmış filament kalıntıları akışı kısıtlar.

Nasıl anlarsınız?

Filament düzensiz akar, bazen normal bazen az çıkar. Nozzle'dan elle filament iterseniz zorlandığını hissedersiniz.

Çözüm:

• Cold pull (soğuk çekme) yapın: Nozzle'ı 90°C'ye ısıtın, filamanı elinizle iterek içeri sokun, sonra soğurken çekin. Tıkacı birlikte getirir.
• Nozzle temizleme iğnesi kullanın (0.35mm iğne)
• Tıkanıklık geçmiyorsa nozzle'ı değiştirin — zaten sarf malzemedir, 50–150 TL arası

2. Yanlış Nozzle Sıcaklığı

Her filament farklı sıcaklıkta erir. Sıcaklık düşükse filament tam erimez ve az akar.

Önerilen sıcaklıklar:

FilamentÖnerilen SıcaklıkPLA190–220°CPETG220–245°CABS230–250°CTPU220–240°C

Çözüm:

• Dilimleyicide nozzle sıcaklığını 5–10°C artırın
• Farklı filament markası kullanıyorsanız o markanın önerdiği değerlere bakın

3. Baskı Hızı Çok Yüksek

Yazıcı çok hızlı giderse ekstruder filamanı yetiştirip eritemez.

Çözüm:

• Baskı hızını düşürün: PLA için 50–60 mm/s, PETG için 40–50 mm/s deneyin
• Dilimleyicide "outer wall speed" değerini önce düşürün, iç duvar ve infill'i ayrı ayarlayın

4. Ekstruder Dişlisi Filamanı Kavramıyor

Ekstruder'daki dişli (hobbed gear) filamanı tutup iterek nozzle'a gönderir. Dişli aşınmışsa veya filaman üzerinde çok fazla iz bırakıyorsa kavrama gücü düşer.

Nasıl anlarsınız?

Filamanın üzerinde çok derin dişli izleri var mı kontrol edin. "Talaş" gibi filament tozu birikiyorsa sorun budur.

Çözüm:

• Ekstruder dişlisini yumuşak bir fırçayla temizleyin
• Ekstruder kolunun yayı yeterince sıkı mı kontrol edin
• Dişli aşınmışsa değiştirin — Direct drive ekstruder geçişi de düşünülebilir

5. Bowden Tüpü Sorunu (Bowden Yazıcılarda)

Ender 3 gibi Bowden sistemli yazıcılarda PTFE tüpü ile nozzle arasında boşluk oluşabilir. Bu boşlukta filament birikerek tıkanıklığa ve under extrusion'a yol açar.

Çözüm:

• PTFE tüpünü nozzle'a kadar tam oturtun, boşluk kalmasın
• Tüp aşınmışsa (sararmış, deforme olmuşsa) yenisiyle değiştirin
• Uzun vadeli çözüm: Direct drive ekstruder'a geçmek

6. Filament Çapı Tutarsız veya Düşük Kaliteli

Kalitesiz filamentlerde çap tutarsız olabilir. Dilimleyici 1.75mm hesaplıyor ama gerçekte 1.65mm gelen bölümler under extrusion yaratır.

Çözüm:

• Kumpas ile filament çapını birkaç noktada ölçün
• Tutarsızlık varsa kaliteli marka filamente geçin

7. Flow Rate (Akış Oranı) Yanlış Kalibre

Dilimleyicideki flow rate değeri yanlışsa yazıcı her zaman az veya fazla filament çıkarır.

Çözüm — Flow Rate Kalibrasyonu:

1. 20x20x20mm küp basın
2. Duvar kalınlığını kumpasla ölçün
3. Beklenen değer: 0.4mm nozzle için tek duvar = 0.4mm
4. Farklıysa flow rate'i orantılı artırın/azaltın

Formül:

Yeni Flow Rate = (Beklenen / Ölçülen) × Mevcut Flow Rate

8. Heat Creep (Isı Geri Kaçması)

Soğutma sistemi yetersizse ısı nozzle'dan yukarı çıkar ve filamanı erken eritir. Erken eriyen filament yapışkanlık kazanarak akışı engeller.

Nasıl anlarsınız?

Baskı başında iyi gidip 15–20 dakika sonra under extrusion başlıyorsa heat creep şüphelidir.

Çözüm:

• Hotend soğutma fanının çalışıp çalışmadığını kontrol edin
• Fan hızı düşükse yenisiyle değiştirin
• PTFE tüpünü kontrol edin — ısıya dayanıksız ucuz tüpler ısıyla deforme olur

Adım Adım Teşhis Süreci

Under extrusion yaşıyorsanız bu sırayla kontrol edin:

1. Nozzle tıkalı mı? → Cold pull dene
2. Sıcaklık doğru mu? → 5–10°C artır
3. Hız çok yüksek mi? → %80'e düşür
4. Ekstruder dişlisi temiz mi? → Kontrol et, temizle
5. Bowden tüpü tam oturmuş mu? → Kontrol et
6. Filament kalitesi iyi mi? → Çapı ölç
7. Flow rate kalibre mi? → Test küpü bas
8. 15–20 dk sonra mı başlıyor? → Heat creep kontrol et

Yazıcıya Göre Özel İpuçları

Bambu Lab (X1C, P1S, A1 Mini)

• Bambu Studio'da flow calibration çalıştırın (otomatik yapar)
• AMS kullanıyorsanız filament tamponunu kontrol edin
• Nozzle'ı 200 saatte bir kontrol etmek iyi alışkanlıktır

Creality Ender 3 Serisi

• Bowden tüpü en sık suçlu — nozzle'a tam oturup oturmadığını kontrol edin
• Ekstruder kolundaki yay gerginliğini artırın
• Direct drive upgrade ciddi fark yaratır

Prusa Serisi

• PrusaSlicer'da flow rate kalibrasyonu menüden yapılabilir
• SuperPINDA sensörü Z offset'ini etkiler, kontrol edin

Under Extrusion'ı Önlemek İçin İpuçları

• Her baskı öncesi filamanı 2–3 cm purge edin
• Filamanı nemden koruyun — nemli filament under extrusion'a neden olur
• Nozzle'ı düzenli temizleyin, 3–6 ayda bir değiştirin
• Kaliteli filament kullanın

Sık Sorulan Sorular

Under extrusion mu over extrusion mu daha kötü?

İkisi de baskı kalitesini bozar. Under extrusion'da baskı mekanik olarak zayıf ve görsel olarak kötü olur. Over extrusion'da boyutsal hatalar artar.

Flow rate'i ne kadar artırabilir?

%100'den %110–115'e kadar çıkabilirsiniz. Daha fazlası over extrusion riskini artırır.

Nozzle ne sıklıkla değiştirilmeli?

Pirinç nozzle için 200–300 saat, sertleştirilmiş çelik için 500+ saat.

Sonuç

Under extrusion, sistematik bir kontrol listesiyle neredeyse her zaman çözülebilir. En yaygın neden tıkalı nozzle veya düşük sıcaklıktır — önce bunlardan başlayın.

Sorununuz devam ediyorsa 3D Pazar Alanı sayfamızdan ikinci el parça veya yedek nozzle bulabilirsiniz.